New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

Uzlaşmaya Dayalı Yönetim
 

Suudi Arabistan Krallığı, 75 yıllık tarihinde nüfus, sosyal yapı, teknoloji ve ekonomi alanlarında büyük bir dönüşüme sahne olmuştur. Bunların içerisinde en az bilineni ise siyasal sisteminin gelişimidir. Bugün, ülkenin uzlaşma ve müzakereye dayalı karar verme ve uygulama yapıları hiyerarşisinin en tepesindeki isim Suudi Arabistan'ın 6. kralı olan Kral Abdullah bin Abdülaziz el Suud'tur.

Suudi Arabistan'ın ilk bakanlar kurulu, ülkenin kurulduğu yıl olan 1932 yılında oluşturuldu ve bünyesinde Dış İşleri, Mali İşler ve Danışma Kurulu bakanlarını barındırıyordu. Petrolün bulunması, uluslararası toplumun talepleri ve hükümetin giderek karmaşıklaşan yapısı, bakanlık sayısının arttırılmasını zorunlu kıldı. Krallığın kurucusu Kral Abdülaziz'in son dönemlerinde yaptığı en önemli işlerden biri 1953 yılında bakanlar kuruluna ilişkin yeni bir kanun çıkarmasıydı. Böylece bir danışma kurulu şeklinde oluşturulmuş olan bu yapı, bir karar alma mekanizması haline getirildi. 1958 yılında çıkarılan bir kanun hükmünde kararname ile ise günümüzde hem teknokratları hem de prensleri içeren bu kurulun yasal ve yönetimsel görevleri ile işlevleri ortaya konuldu.

Yazılı bir anayasa yapılması üzerinde tartışmalar yaklaşık 30 yıl sürdü. Asıl ilerleme Kral Fahd'ın Temel Yönetim Kanunu'nu çıkardığı 1992 yılında kaydedildi. İslam hukukuna göre şekillenen Temel Yönetim Kanunu, devletin sorumluluklarını ve yönetici ile yönetilenler arasındaki ilişkiyi tanımlar. Aynı zamanda, diğer ülkelerin anayasaları gibi, bireylerin hak ve özgürlüklerini ve yargının bağımsızlığını onaylar ve hükümetin kurum ve kurallarını açıklar.

Suudi krallar her zaman din ve hukuk adamları, güvenilir yöneticiler, lider işadamları ile farklı kabilelere, kültürlere ve bölgelere özgü akımların temsilcileri gibi dönemin önde gelen isimlerine danışmışlardır. Günümüzde süre giden Ulusal Diyalog süreci de bu geleneğin bir devamı olarak düşünülebilir. Temel Yönetim Kanunu, adeta Şura Konseyi adı verilen eski yapıyı yeniden canlandırdı ve ona yeni roller yükledi. Toplumun her kesiminden seçilmiş kişilerden oluşan bu kurul günümüzde kanunları tartışma ve çıkarma yetkisine sahiptir. Ayrıca, 1992 yılında Krallığın 13 eyaleti için bölgesel hükümet sistemi kurumsallaştırıldı.

Kraliyet ailesi içerisinde kurallar ve koşullar uzlaşmaya dayanır. Bu durum özellikle yeni bir kral ya da veliaht seçileceği zaman geçerlidir. Yeni yönetici, uzlaşmanın ve bağlılığın yazılı olmayan, geleneksel kurallarına göre seçilir. Temel Yönetim Kanunu, yeni yöneticinin Kral Abdülaziz'in soyundan gelen erkekler arasından seçilmesini öngörür. 2006 tarihli bir kraliyet emrine göre ise; diğer şeylerin yanı sıra, veraset tartışmaları sırasında kraliyet ailesi üyelerinin nasıl temsil edileceğine ilişkin de düzenlemeler getiren bir bağlılık konseyi oluşturulacaktır.

Ülkede belediye meclis üyelerinin yarısını belirlemek üzere ilk siyasi seçimler 2005 yılında gerçekleştirildi. Bir sonraki seçimler 2009 yılında yapılacak ve görünüşe göre bu kez kadınlar da seçme ve seçilme hakkına sahip olacak. Suudi Arabistan'da kadınlar hali hazırda sanayi ve ticaret odaları seçimlerine katılabiliyor. Aynı zamanda ülkede bölgesel konseyler ve Şura konseyi için seçim yapma fikri de tartışılıyor. Şimdilik kesin olan tek şey var ki; o da Suudi siyasi sisteminin ülkenin ihtiyaçlarına göre zaman içinde gelişeceği…

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1