New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine
New Page 1

 

SOFRADAKİ ZENGİNLİK

 

Slovenya’da, tek bir ulusal mutfaktan bahsedilmesi mümkün değil. Neredeyse her kasabanın yerel özellikler taşıyan kendi yemekleri var. Bütün komşu ülkelerden etkilenmiş olan Sloven mutfağı, ülkenin her bölgesinde farklı, özgün ve geleneksel yemekler oluşturmuş.

 

Slovenya’da, öğle yemeğinde, güneşli bir deniz kıyısında balık ve deniz ürünlerinin keyfini çıkarabilir, akşam yemeğinde, Alp dağları eteklerinde, leziz şarap eşliğinde, Orta Avrupa tarzı şarküteri ürünlerinin tadına bakabilirsiniz. Bu küçük, fakat çok çeşitli coğrafi bölgelere sahip olan ülkede, yemekler de çeşitlilik gösteriyor. Doğal olarak, Adriyatik kıyısında deniz ürünleri ve İtalyan mutfağını hatırlatan yemekler önde gelirken, ülkenin iç bölgelerinde Orta Avrupa ve Balkan lezzetleri ağır basıyor.

En rağbette olanlar

Çorba, Sloven sofrasının yaz-kış vazgeçilmez parçası. Ülkede 100’den fazla çorba çeşidi olduğu söyleniyor. Örneğin, fasulye, arpa, patates, havuçtan yapılan “riçet” ile lahana, fasulye, arpa ve domuz etinden oluşan “jota”, geleneksel çorbaların en lezzetli olanlarından. Ama, herkesin favorisi: mantar çorbası. Özellikle taş mantarı ve kuzu mantarından yapılan çorbalar inanılmaz aromalarıyla sofraların göz bebeği. Zaten, Slovenya’nın mantarları pek ünlü ve Ljubljana’da her yıl uluslararası bir Mantar Festivali düzenleniyor.

Giriş yemekleri arasında, “prsut” ya da Türkçedeki ismiyle “proşuto”, çok revaçta. Açık havada tuzlanarak kurutulan domuz budundan yapılan “prsut”, şarap eşliğinde çok iyi gidiyor. Bildiğimiz “poğaça” da Slovenya mutfağının gözde atıştırmalıklarından. Hem tatlı, hem de tuzlu olarak yapılan poğaçanın en popüleri, çörek otlu ve ekşi peynirli olanı. Balkan kökenli “burek”, yani börek, malûm bizler için çok tanıdık. Peynirli, ıspanaklı, patatesli ve etli çeşitleri var.

Ana yemeklere gelince, pek beğenilen bir yemek olan Ştruklji, tercihe bağlı olarak et, peynir veya sebze ile doldurulan bir tür iri mantı. Harcı, tatlı malzemelerden de oluşabiliyor. Zlikrofi de bildiğimiz küçük mantı; ete eşlik ediyor, içinde isteğe göre peynir, sebze, et, soğan, jambon, patates yer alıyor. Zganci ise, karabuğday ile yapılan ve genellikle et yanında servis edilen bir tür keşkek. Bazen ana yemek de olabiliyor.

Slovenya’ya has Kranj Sosisi’nin yanına, soğan, patates gibi garnitürler eklenerek elde edilen “kranjska klobasa”, bütün ülkede iştahla yeniyor. “Stajerski kostrun” ise, çiğ soğanla yenen kızarmış baharatlı koyun eti. Kurbağa bacağı özellikle Ljubljana’nın favorisi. Adriyatik’in deniz ürünleri ve taptaze tatlı su balıkları da ülkede pek yaygın.

Macar mutfağının etkisi, bograç adı verilen gulaş ile ortaya çıkıyor. Mantarlısı makbul ama, taze ya da kurutulmuş kırmızı biber de mutlaka olacak. Sığır ya da domuz döneri olan cevapcici, ülkeye Balkanlar’dan gelmiş bir lezzet. Avusturya’nın “şnitzel”i de çok iyi uyum sağlamış bu topraklara.

Tatlı çeşitleri

Sloven mutfağında tatlıların önemli bir yeri var. Örneğin, daha çok elmalısı yapılan Zavitek çok beğeniliyor. Avusturya mutfağından gelen Zavitek’e “Strudelj” diyenler de var. Palaçinke ise, çikolatalı, reçelli ya da cevizli bir krep. Tipik bir tatlı olan, cevizli, fındıklı, kuru üzümlü, çikolatalı rulo pasta potica, bizim damağımıza hiç de yabancı gelmiyor. Prekmurska Gibanica ise, Prekmurje şehrinde doğmuş ama, bütün ülkenin ulusal pastası haline gelmiş. İçinde, haşhaş, krema, ceviz, elma ve kuru üzüm olan bu çok katlı kek’in görüntüsü de hayli cezbedici.

Kremna Rezina, Bled şehrine özgü bir lezzet; milföy tarzı kremalı hafif bir kek. Krofi ise Almanların ünlü berliner pastasının Sloven versiyonu. Buhteljni de, pudralı, bohça ya da kare biçiminde, ballı ya da reçelli kurabiye.

Şarap geleneği

Kaliteli şaraplarıyla ünlü Slovenya’da, şarapçılık geleneği çok eskilere, yani Kelt kavimleri zamanına dek uzanıyor ve bugün dahi, şarapçılıkta eski yöntemler kullanılıyor. Ülkede, iklime ve toprağın yapısına göre her çeşit üzüm yetişiyor, bu da, her damağa hitap eden şaraplar üretilmesini sağlıyor.

Primorska bölgesinin şarapları mükemmel. En tipik olanı Teran, meyve kokulu çok özel bir lezzet. Podravje bölgesinde beyaz şaraplar ağırlıkta. Bu yumuşak ve “yarı-sek” şaraplar, tatlılarla iyi gidiyor. Posavje-Dolenjska bölgesinde de, daha çok sofra şarabı üretiliyor. Yüksek kaliteli beyaz şarabın en iyileri Drava çevresinden çıkıyor. En özel Sloven şarabı Cviçek ise, içimi hoş, hafif ve kehribar renginde. Ülkede uzayıp giden keyifli şarap yolları ve mahzenler turistlerin tadım ziyaretlerine her zaman açık.

Alkol oranı yüksek içkilerden, erikten yapılan ve minik bardaklarla içilen Slivovkaçok popüler. Borovniçevec da ardıçtan üretilen sert bir içki. Üzüm ve kiraz başta olmak üzere birçok farklı meyve aroması içeren konyak benzeri içkiye ise Tropinovec deniyor. Slovenya’ya özgü Union ve Lasko biraları, diğer Balkan ülkelerine de ihraç ediliyor. Her iki markanın da ateşli taraftarları var.

Kahve daha ziyade İtalyan usulü içiliyor. Siyah çay, bitki çayları ve çikolata ise diğer sıcak içecekler. Bir de, mutlaka tadılması gereken Cockta var. Coca-cola ile aynı renkte, kafeinsiz ve kuşburnundan yapılan bir içecek. Çok sevilen, özel bir tat ve Sloven kafelerinin adeta vazgeçilmezi. 1950’lerde sosyalist Yugoslavya’da Cola’nın yerini alması amacıyla üretilmiş. Bağımsızlık sonrasında önce ortadan yok olmuş ama şimdilerde, geçmişe özlem çerçevesinde yeniden yükselen bir grafik sergiliyor.

 

 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1