New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine
New Page 1

 

MODERN HIRVAT EDEBİYATI

 
Modern Hırvat edebî eserleri Türkiye’de fazla tanınmıyor. Oysa, 20. yüzyılda bu ülkede yetişen bir çok şair ve yazarın ünü sınırları aşmış, eserleri yabancı dillerde yayınlanmış.

Hırvatistan edebiyatının kökleri 15.yüzyıla kadar iniyor. 1450-1524 yılları arasında yaşamış olan ünlü şair Marko Maruliç, Hırvat edebiyatının babası sayılıyor. İncil’den esinlenerek yazdığı eserlerinin önemli bir bölümünü Latince yazmış ama Hırvat dilinde yazdığı bir çok eseri de var. Önemli olan, Hırvat edebiyatını başlatmış olması ve kendisinden sonra gelenlere yeni bir yol açmış olması.

Maruliç’ten sonraki dönemlerde, dünyada dolaşan çeşitli edebiyat akımlarının etkisiyle, Hırvat edebiyatı da sürekli değişerek ve tabii aynı zamanda da gelişerek 20.yüzyıla ulaşmış.

Modern zamanlar

20.yüzyılın ilk büyük edebiyatçısı olarak Anton Gustav Matoş öne çıkıyor. 1873 doğumlu olan Matoş, hem şair, hem yazar. Kısa hikâyeler, denemeler ve gezi yazıları yazmış, gazetecilik de yapmış. Avrupa’daki “modernizm” i Hırvatistan’a taşıdığı, bu nedenle de Hırvat modern edebiyatının öncüsü olduğu anlatılıyor. Yaşamı boyunca çok seyahat eden, bir süre Cenevre ve Paris gibi yurtdışında yaşayan Matoş, 1914’de kanserden ölmüş.

Matoş’un kısa hikâyelerinin bir bölümü gerçek hayattan alınmış olayları anlatırken, bir bölümü de tuhaf ve esrarengiz konuları kurguluyor. 1909’da yayınladığı “Umome Priçe” (Yorgun Hikâyeler) ve 1907 tarihli “Vidici i Putovi” (Ufuklar ve Yollar) adlı eserleri en beğenilenler arasında.

Matoş ile aynı yıl doğmuş olan Marija Juriç Zagorka ise Hırvatistan’ın ilk kadın gazetecisi ve aynı zamanda ünlü bir hikâye yazarı. Bugün bile Hırvatistan’da en çok okunan yazarlar arasında adı geçen Zagorka’nın ünlü eserleri arasında “Griçka Vjeştica” (Griç Büyücüsü), yazdığı ilk cinayet romanı olan “Kneginja iz Petrinjske ulice” (Petrinjke Sokağının Prensesi) ve yarı otobiyografik bir roman olan “Kamen na cetsi” (Yoldaki Taş) bulunuyor. Zagorka, 1957 yılında hayatını kaybetmiş.

Yine bir kadın edebiyatçı olan Ivana Brliç-Mazuraniç de 1874 doğumlu. Çocuklara yönelik eserler konusunda Hırvatistan’ın gelmiş geçmiş en büyük yazarı sayılıyor. Zaten iki kez de Nobel Edebiyat Ödülüne aday gösterilmiş. “Küçük Kunduracı” adlı eseri ünlü bir çizgi film olmuş. Eserleri bir çok dile çevrilmiş olan Brliç-Mazuraniç’in ölüm yılı 1938.

1891-1955 yılları arasında yaşamış olan Tin Ujeviç ise en büyük Hırvat şairi olarak tanınıyor. Ama o, kendisini mütercim, deneme yazarı ve şair olarak tanımlarmış. Avrupa edebiyatını çok iyi bilen ve bir çok yabancı eserin çevirisini yapmış olan Ujeviç’in Dante, Goethe, Baudelaire, Rimbaud gibi ustalardan etkilenmiş olduğu kesin. Şiirlerinde tek bir stile sadık kalmamış, eserlerinde hayatın her yönünü yansıtan bir çeşitlilik sergilemiş. En önemli eserleri arasında, “Lelek Sebra” (Esirin çığlığı) ve “Auto na Korzu” (Yoldaki Araba) var.

20.yüzyılın en büyük Hırvat yazarı olarak nitelendirilen Miroslav Krleza, bu büyüklüğünü biraz da verimliliğine borçlu. Yazıları neredeyse 50 ciltlik bir hacım oluşturuyor. 1983-1981 yılları arasında yaşamış olan yazar, şiir, hikaye, oyun, deneme gibi her türden eserler vermiş. Bugün Zagreb’de heykeli var.

1905’te doğmuş olan Dragutin Tadijanoviç de, 102 yaşındayken, 2007 yılında ölmüş. En uzun ömürlü Hırvat edebiyatçısı olarak anılıyor. O bir şair. Bazılarına göre, gezginci halk şairi özellikleri taşıyor. Şiirleri hayli popüler. Zaten yaklaşık 20 yabancı dile çevrilmiş.

Oyun ve Hikâye yazarı Ranko Marinkoviç’i de unutmayalım. 1913-2001 yılları arasında yaşamış olan yazar “Glorija” ve “Kiklop” adlı eserleriyle ün yapmış.

 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1