New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine
New Page 1

 
MİLLÎ LİDER
HAYDAR ALİYEV

 

Azerbaycan halkının millÎ lideri Haydar Aliyev, dünyanın çalkantılı bir döneminde yaşamış ve tarihte önemli izler bırakmış uluslararası bir siyaset ustasıydı. Türkiye ile Azerbaycan’ı “Bir millet, iki devlet” diyecek kadar birbirine yakın görüyordu. Bu yıl, Haydar Aliyev’in 90. doğum yıldönümü.

 

Sovyetler Birliği’nin parçalanmasının ardından 1991 yılında bağımsızlığını ilân eden Azerbaycan’ın 3. Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, 1993-2003 yılları arasında görev yapmış ve zor koşullara rağmen ülkesine istikrar ve refah kazandırmıştı. Uluslararası alanda da Azerbaycan’a saygın ve etkin bir konum sağlayan Haydar Aliyev’in sosyal ve kültürel yaşamın pek çok yerinde de imzası var.

Başarıya giden yol

Haydar Aliyev, 10 Mayıs 1923 tarihinde Nahçıvan’da doğmuş. 1939 yılında, Nahçıvan Pedagoji Yüksek Okulu’nu bitirmiş. Yüksek öğrenimini ise, 1957 yılında, Azerbaycan Devlet Üniversitesi’nin Tarih Fakültesi’nde tamamlamış.

1964-1968 yılları arasında Azerbaycan Devlet Güvenlik Komitesi’nde görev alan Aliyev’in, başarılı bir grafik çizdiği ve yüksek makamlarda çalıştığı görülüyor. Bu başarılı dönemin sonucunda, 1969 yılında, Haydar Aliyev’in SSCB içindeki Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin başkanı olması bir sürpriz değil.

Haydar Aliyev, 14 yıl süren başkanlık döneminin ardından, 1982 yılında, hem SSCB Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbüro üyeliğine seçilmiş, hem de SSCB Başbakan birinci yardımcısı olmuş. Bu görevlerle Aliyev’in SSCB yönetiminde söz sahibi olan tek Türk olarak tarihe geçtiğini de bu arada belirtelim.

Ancak, 1987 yılına gelindiğinde, Aliyev artık SSCB Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin politikalarını yanlış bulmakta ve onaylamamaktadır. Bu nedenle bütün görevlerinden istifa eder. Bunu, 1991 yılında Komünist Partisi’nden de istifası izliyor. Bu istifanın nedeni de, Bakû’de bağımsızlık talep eden sivil halka karşı SSCB ordusunun 20 Ocak 1990 tarihinde uyguladığı katliamın sorumlularının cezasız bırakılması ve Dağlık Karabağ sorunu karşısında SSCB yönetiminin taraflı bir tutum sergilemesidir.

Önce Bakû’ye, sonra da doğduğu yer olan Nahçıvan’a dönen Haydar Aliyev, halkın israrlı talepleri üzerine, 1991-1993 yılları arasında Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi Başkanı olarak yeniden siyasete dönmüş, 1993 yılında ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Başkanlık dönemi

1993 yılında ilk kez Azerbaycan Cumhurbaşkanı seçilen Haydar Aliyev, 1998 yılında, bu kez oyların yaklaşık yüzde 75’ini alarak yeniden seçilmiş, böylece, 2003 yılına kadar, 10 yıl süreyle Cumhurbaşkanlığı görevinde kalmıştır.

Bu 10 yılın Azerbaycan tarihinde çok önemli bir yeri var. Çünkü, bu dönem Azerbaycan’da istikrarlı bir dönemin yerleşmesi, ekonominin sürekli bir iyileşme süreci içine girmesi ve refahın artması, ülkede sanat ve kültür hayatının gelişmesi ve uluslararası arası arenada Azerbaycan’ın saygın ve vazgeçilmez bir yer edinmesi anlamına geliyor.

Haydar Aliyev, Cumhurbaşkanlığı döneminde bir yandan Dağlık Karabağ gibi son derece önemli ve hassas bir konuyu çözmek için büyük gayret sarf ederken, bir yandan da, “Bakû-Tiflis- Ceyhan Petrol Boru Hattı” gibi büyük ekonomik projelerin hayata geçirilmesine çalışıyor, bir diğer yandan da Azerbaycan’da yeni müzelerin ve konser salonlarının açılması gibi kültür ve sanat altyapısı oluşturmaya büyük önem veriyordu.

Haydar Aliyev, 12 Aralık 2003 tarihinde vefat etti. Ülkesine yaptığı müstesna hizmetler nedeniyle, özellikle de Azerbaycan’ın bağımsızlığını dış tehditlerden koruduğu ve ülkeyi iç savaşlardan ve ekonomik problemlerden kurtardığı için Azerbaycanlılar tarafından “Milli Lider” olarak kabul ediliyor. Ama o bütün Türk dünyasının da önemli bir lideridir ve aziz hatırası kalplerde ebediyete kadar yaşayacaktır.

 
 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1