New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

Türkiye - Cezayir İlişkileri Büyükelçi Smail Allaoua : Gerçek Olan Hayaller

 
Cezayir Büyükelçisi Smail Allaoua için Türkiye'ye büyükelçi olarak atanmak bir rüyanın gerçekleşmesi anlamına geliyordu. Yirmi yıl önce Antalya ve İstanbul'a ilk kez geldiğinde Türkiye'nin tek bir tatil süresi içerisinde hem yüzmeye hem de kayak yapmaya gidilebilen nadir ülkelerden biri olduğunu farketmişti. Atanmasıyla birlikte, yirmi yıl sonra dönüp geldiği bu ülkede meydana gelen değişimleri gözlemleyecek ve büyük bir ortak kültürel mirasa sahip iki ülke arasındaki siyasi ve ticari ilişkilerdeki gelişmelerin deneyimlerini yaşayacaktı.
 

Diplomat Atlas: Türkler ve Cezayirliler birbirlerine ne kadar yakın?
 
Büyükelçi Smail Allaoua : Üç yüzyıldan daha uzun bir süre birlikte yaşadık ve Cezayir'deki Osmanlı varlığı mimariden yemek kültürüne, hatta düşünme biçimimize kadar yaşamın çok çeşitli alanlarında izlerini bıraktı. Türkiyede yaşayan bir Cezayirli olarak burada kendimi evimde gibi hissediyorum. Türkiye'nin bir zamanlar Osmanlı Devleti'nin hakim olduğu ülkeler konusundaki duyarlığını da hissedebiliyorum, hatta görebiliyorum. Aynı şekilde Türkiye'nin de Cezayirlilerin kalbindeki yeri apayrı. Özellikle, son yıllarda giderek daha fazla Türk şirketinin Cezayir piyasasına girmesinden büyük memnuniyet duyuyorum.

Diplomat Atlas: Peki siyasi ilişkiler de bu duyarlık ve duygu birliği ile uyum içerisinde mi?
 
Büyükelçi Allaoua: Kesinlikle. Siyasi ilişkiler harika. 1999 yılının Ocak ayında dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel Cezayir'e bir ziyaret gerçekleştirmiş, 2005 yılının Şubat ayında da Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülaziz Bouteflika Türkiye'ye gelmişti. 2006 yılının Mayıs ayında, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ülkemizi ziyaret ederek bir "Dostluk ve İşbirliği Anlaşması"na imza attı. Türkiye Cezayir'in böyle bir anlaşma imzaladığı çok az sayıda ülkeden biri. Anlaşma işbirliği alanlarını tanımlıyor ve tüm alanlarda daha güçlü ve derin ilişkiler için ortam yaratıyor. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de Dışişleri Bakanı iken 2005 yılının Nisan ayında Cezayir'i ziyaret etmişti. Yine geçtiğimiz yıllarda TBMM Başkanı Cezayir'i ziyaret etmiş, Cezayir Genelkurmay Başkanı da Türkiye'ye gelmişti. Bakanların ve teknik heyetlerin gerçekleştirdiği ziyaretler de var. İki ülke arasındaki bağların gelişmediği herhangi bir alan düşünemiyorum. Adalet, kültür, ulaşım, eğitim, bankacılık, yatırımların korunması ve KOBİ'ler ile diğer bazı alanlarda yanlış hatırlamıyorsam 21 ikili anlaşma var.
 
Diplomat Atlas: Ticaret konusunda akla hemen doğal gaz anlaşması geliyor...
 
Büyükelçi Allaoua: Cezayir doğal gazının Türkiye'ye satış anlaşması dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in 1988 yılında gerçekleştirdiği Cezayir ziyareti sırasında yapılmıştı. 1994 yılında yürürlüğe giren bu anlaşmanın süresi yirmi yıl. Bu anlaşmaya göre Cezayir, Türkiye'ye yılda 4 milyar sıvılaştırılmış doğal gaz satıyor. Bu rakam Türkiye'nin toplam gaz ithalatının %12'si demek. Cezayir Türkiye'ye az miktarda fosfat da satıyor. Ancak Türkiye'nin Cezayir'e ihracatı çok daha çeşitli. Türkiye'den tekstil, araba ve sanayi ürünleri ithal ediyoruz. Ticaret hacmi şu anda yılda üç milyar dolar. Bu da Cezayir'i Türkiye'nin Afrika'daki en büyük, Arap dünyasında da ikinci en büyük ticari ortağı yapıyor.
 
Diplomat Atlas: Türk müteahhitler de Cezayir'de oldukça aktif, değil mi?
 
Büyükelçi Allaoua: Evet. Türk şirketlerinin aldığı ihalelerin toplam bedeli 800 milyon dolara ulaştı. Cezayir piyasasının henüz çok yeni olduğu düşünülürse bu rakam kayda değer. ATLAS firması Başkent Cezayir, Oran ve diğer şehirlerde konut ve Ain Temuchent ve Chlef'te iki hastane inşa ediyor. MNG'nin su ve enerji alanlarında projeleri var. KOÇOĞLU'nun yaklaşık 2500 konutu var. ASKA yol, tünel ve liman inşa ediyor. NUROL'un bir baraj inşasını da kapsayan büyük projeleri var. STFA da Cezayir kentinin metro yapımını ve diğer bazı kamu hizmetlerini üstlendi. Cezayir iskan, yol yapımı, genel kamu hizmetleri, baraj, gençlik ve kültür alanlarında 120 milyar dolarlık bir kalkınma programı başlattı. Türk şirketlerinin iyi bir şöhrete sahip olmaları ve Cezayir pazarına giderek daha çok alışmaları göz önüne alınırsa, eminim ki ilerde daha çok ihale alacaklardır.
 
Diplomat Atlas: Cezayir'de Türk endüstri yatırımlarını da görmeye başlıyormuyuz?

Büyükelçi Allaoua: Cezayir'de büyüklü küçüklü toplam 430 Türk şirketi var. Özellikle ikisinden söz etmek istiyorum: Abdi İbrahim ilaç üretmek üzere bir fabrika kuruyor. İkincisi de Hayat. Deterjan, peçete gibi temizlik malzemeleri üretiyor ve 500'ün üzerinde çalışanı var. Pekçok Türk şirketi de Cezayir'de yatırım yapmak için koşullar hakkında bilgi almak istiyorlar. Şu anda yüzlerce şirket satılmayı ya da sermayesini özel sektöre açmayı bekliyor. Özelleştirme programımız genişledikçe Türk yatırımcıların daha da aktif hale geleceğinden hiç kuşkum yok.
 
Diplomat Atlas: Bu potansiyel yatırımcılara neler söylüyorsunuz?
 
Büyükelçi Allaoua: Öncelikle Cezayir'in son yıllarda önemli reformlar yaptığını anlatıyoruz. Artık stratejik sektörler dışında özel sektöre öncelik veriyoruz. Ulusal ve yabancı sermaye arasında fark gözetmiyoruz. Vergilendirme, ticaretin serbestleşmesi, gümrük uygulamaları açısından pek çok kolaylık sağlıyoruz. Dış borcun artık ekonomi için ciddi bir engel oluşturmadığını belirtiyoruz. Döviz rezervlerimiz fazla ve kâr aktarım garantisi var. Ayrıca ekonominin ihtiyaçlarına da dikkat çekiyoruz. 1990'larda pek çok yatırım engellenmek zorunda kalmıştı. Cezayir'in hem parası yoktu ve doğrusu hem de, siyasal ortam ve güvenlik pek parlak değildi. Mevcut ortamda ise, güvenlik sağlanmış ve siyasi ortam normale dönmüş bulunuyor. Petrol fiyatları da uluslararası pazarda arttı. Ancak hala yapılması gereken şeyler var. Her sektörde yabancı yatırımcılar tarafından keşfedilmeyi bekleyen, oldukça kazanç sağlayabilecek boşluklar var.
 
Diplomat Atlas: İki ülke arasındaki ilişkilerde turizm önemli rol oynuyor mu?
 
Büyükelçi Allaoua: Aslında Cezayir Turizm Bakanı 2007 yılının Nisan ya da Mayıs ayında Türkiye'yi ziyaret edecekti. Ancak iki ülkenin de siyasi gündemi oldukça yoğun olduğu için bu ziyaret ertelendi. Çünkü aynı dönemde Cezayir'de de genel ve yerel seçimler vardı. Türkiye'nin gerek Akdeniz'de, gerekse de tüm dünya çapında en iyi tatil yerlerinden biri olduğunun farkındayız. Cezayir'in de başta Sahra gibi pek çok turistik değerleri var ancak çalışmalarımız henüz potansiyelimizi tam olarak ortaya çıkarmış değil. Bu alanda Türkiye'den öğrenebileceğimiz çok şey var. Cezayir vatandaşları Türkiye'yi seviyor. Her yıl 40.000 kişi İstanbul, Antalya ve İzmir'i ziyaret ediyor. Bunlardan bazıları yalnız başına gelen turistler. Ama çoğunlukla aileler geliyor. Alışveriş için gelenler de var. Ancak Türkiye'den Cezayir'e istediğimiz kadar çok sayıda
turist gitmiyor.
 
Diplomat Atlas: Türkiye-Cezayir arasındaki ilişkiler konusunda geleceğe dönük ne gibi planlarınız var?
 
Büyükelçi Allaoua: İşbirliği potansiyeli konusunda hiçbir sınırlama yok. Resmi düzeyde, öncelikle, dostluk ve işbirliği anlaşmasının hükümlerinin uygulanmasına başlanmalı. Belki de 2008'e iki ülkenin dışişleri bakanlarından birinin ziyareti ile başlayabiliriz. Ayrıca Serbest Ticaret Anlaşması'nın imzalanması için müzakerelere başlanmalı. Cezayir, Avrupa Birliği ile Ortaklık Anlaşmasını uygulamaya ve Dünya Ticaret Örgütü'ne katılma çabalarına yoğunlaşmış durumda. Serbest Ticaret Anlaşması için müzakerelerin ne zaman başlayacağı kesinleşmiş değil ancak bu konu Büyükelçiliğimizin önceliklerinden biri.
 
Diplomat Atlas: Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
 
Büyükelçi Allaoua: Tükiye ve Cezayir arasındaki ilişkiler Cezayir'in uluslararası ambargo altında olduğu dönemde önemli gelişmeler gösterdi. 1999 yılında dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in gerçekleştirdiği ziyaretten bahsetmiştim. Ayrıca, 1993 yılında Dışişleri Bakanı Hikmet Çetin'in gerçekleştirdiği ziyareti de anmak isterim. Türk şirketleri de bu zor zamanlarda Cezayir'e geldi. Bence bu durum ilişkilerimizde çok özel bir yere sahip olan ve kökleri 16. yüzyıla kadar uzanan insani boyutun en önemli kanıtı.
 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1