New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

TAKIMADALARIN DAYANILMAZ CAZİBESİ KÜBA
 
Küba bir takımadalar ülkesi. Ülkenin ana parçası olan Küba adasının yanında, Gençlik adası ve irili ufaklı tam 4195 adacık, Küba Devletini oluşturuyor. Bunların toplam yüzölçümü yaklaşık 111 000 kilometre kare, yani Türkiye’nin 7’de biri kadar. Ve bu topraklarda 11 milyonu aşkın kişi yaşıyor.
Küba, Karayipler denizinin kuzey kesiminde yer alıyor. Küba’nın kuzeyinde ise Meksika körfezi var. idari açıdan 14 il ve bir özel belediye (Gençlik adası) olarak biçimlenmiş olan Küba’da, “Guantanamo Koyu” 1898 yılında yapılmış bir anlaşma uyarınca ABD’ye verilmiş. Burada bir Amerikan askeri deniz üssü bulunuyor.
 
 
Kristof Kolomb ve Sonrası
 
Karayiplerin en kalabalık ülkesi olan Küba’da ilk yerleşim M.Ö. 4. yüzyılda başlamış. Değişik yerli kabilelerinden oluşan bir topluluğun, daha çok denizcilik ve balıkçı lıkla uğraşarak yaşamlarını sürdürmekte oldukları biliniyor. Ama, dünya keşişer tarihine adını altın harşerle yazdıran Kristof Kolomb’un 15. yüzyılda adaya gelmesi, bu yerli kabilelerin yaşamını aniden kabusa dönüştürüyor. Küba sahillerine ulaştığı 1492 yılında “bir insan gözünün görebileceğ i en güzel topraklar” diyen Kristof Kolomb’un ardından, ispanyol sömürgeciler adaya misyonerleriyle, askerleriyle, işçileriyle, tarım aletleriyle ve kendi ürünleriyle geliyorlar ve yerliler katledilmeye başlanıyor.
 
Küba’ya ilk büyük Afrika’lı köle grubunun getirilmesi ise 1500’lü yılların başlarında. Altın madenlerinde çalıştırılmak üzere getiriliyorlar ve bu köle ticareti yaklaşık dört yüz yıl devam ediyor. 1885’de, kölelik yasaklandıktan sonra ise, bu kez de Meksika’dan ve Çin’den ucuz işçiler gelip ülkeye yerleşiyorlar.
 
1800’lerin ikinci yarısına ispanyollara karşı verilen ve 200 bin insanin canına mal olan bağımsızlık savaşları damgasını vuruyor. Özellikle de gerilla taktikleri ile tanınan, sürgündeki şair ve gazeteci Jose Marti. Bu sürece Küba’daki şeker üretimi ile yakından ilgilenen ve ispanya ile bölgede bir hakimiyet savaşına girişen ABD de kurnazca dahil oluyor, ve Kübalılara destek veriyor. Ama adayı da işgal ediyor. ispanyollar yenilince Amerikan güdümünde bir tuhaf bağımsızlık sürecine giriliyor. Amerika’da doğmuş olan Tomas Estrada Palma Cumhurbaşkanı oluyor. 1898 Paris Antlaşması ile ABD, Guantanamo koyunda deniz üssü kurma, Küba'nın iç ve dış politikasında söz sahibi olma ve istediği zaman ülkeye askeri müdahalede bulunabilme hakkını elde ettikten sonra, askerlerini adadan çekiyor.
 
Devrime Giden Yol
 
Bu olayı izleyen yaklaşık 50 yıllık bir süreçte, işler yine yolunda gitmiyor. Rüşvet, yolsuzluk, sosyal adaletsizlik, Afrika kökenli Kübalı lara zulüm, hileli seçimler, askeri baskı, işsizlik, yoksulluk, dışa bağımlılık, son olarak da ABD desteğindeki Batista diktatörlüğü, çok güçlü bir muhalefet yaratıyor. işçilerin grevleri aralıksız sürüyor. Fidel Castro liderliğindeki devrim süreci 1953’te Moncada garnizonu saldırısıyla başlıyor. Castro Meksika` da sürgünde iken, çekirdeğini kardeşi Raul Castro, Camilo Cienfuegos ve Ernesto Che Guevara’nı n oluşturduğu gerilla ekibini iyice güçlendiriyor. 26 Temmuz Hareketi adıyla anılan altı yıllık bir süreçte, efsaneye dönüşen gerilla savaşları sonucunda Batista’nı n Amerikan desteği ile sürdürdüğ ü 26 yıllık rejimi devriliyor. Fidel Castro liderliğinde Marksist- Leninist bir hükümetin işbaşına gelmesi ile 1959’da Küba devrim süreci tamamlanıyor.
 
Küba’da devlet yapısı tek partiye, Küba Komünist Partisi'ne dayalı. Yasama yetkisi, 614 milletvekilinden oluşan “Halk iktidarı Ulusal Meclisi”nin elinde. Meclis üyeleri iki turlu seçimle 5 yıllığına belirleniyor, Devlet ve Konsey Başkanı da kapalı oyla seçiliyor.
 
Fidel’den Raul’a
 
Devlet ve Hükümet başkanı, aynı zamanda Devlet Konseyinin ve Bakanlar Kurulunun da Başkanı. Bu pozisyon yakın bir zamana kadar Fidel Castro’nundu. 1959’da gerçekleştirilen devrimden bu yana ülkeyi o yönetiyordu. Hükümet Fidel tarafından atanı yor ve Meclis tarafından onaylanı yordu. Fidel Castro aynı zamanda Küba Komünist Partisinin Birinci Sekreteri ve Silahlı Kuvvetlerin de komutanı idi. 81 yaşındaki Fidel Castro, sağlık sorunları nedeniyle, 49 yıllık iktidarı nı önce gönüllü olarak kardeşi, 1931 doğumlu Raul Castro’ya vekaleten bıraktı.. Sonra da bu yılın Ocak ayında seçilen Meclis, fiubat’ta yeni Devlet ve Bakanlar Kurulu Başkanını belirledi: Artık 5 yıllık bir süre için Küba’nın lideri Raul Castro.
 
Küba devriminin 2 numaralı adamı, direnişi başlatan çekirdek kadronun önde gelenlerinden olan Raul Castro, aynı zamanda Che Guevara ile Fidel’i de tanıştıran kişi. 1959’dan beri General ve Savunma Bakanı idi. Ağabeyi Fidel kadar karizmatik bulunmayan ama aldığı kararlar ve yaptığı reformlar ile “pragmatik lider” olarak nitelenen yeni Devlet Başkanı Raul Castro, 4 çocuk babası.
 
Devrimin Getirdikleri
 
Küba’da aktif nüfusun yüzde 98’i sendikalı. Kadın hakları ve kadınları n kamudaki varlıkları Anayasanı n garantisi altında. Ülkedeki emek gücünün neredeyse yarısını kadınlar oluşturuyor. Milletvekillerinin yüzde 36’sı, bakanların yüzde 22.7’si, Devlet Konseyi üyelerinin yüzde 16’sı, eyalet meclisi üyelerinin yüzde 31’i, avukatların yüzde 61’i ve hakimlerin yüzde 49’u kadın.
 
Sağlık ve eğitim gibi sosyal hizmetler devlet tarafından ücretsiz olarak sağlanıyor. Sağlık bakımının insan hakkı olduğu düşüncesinden yola çıkan, çok yerine oturmuş, öncelikle aile hekimliğine dayanan bir sağlık sistemi var. Bu sistemle Küba’da çocuk ölümleri engellenmiş, verem, difteri, kabakulak, kızamıkçık, sıtma, AIDS gibi hastalıklar hemen hemen hiç yok. Sistemin kilit noktası, koruyucu-önleyici hekimlik: Sağlık sorunlarının önünü büyümeden almak. Hastane sonrası bakımı da mahalle ekipleri tarafından yürütüyor. Ekonomik ambargonun etkisiyle olsa gerek, akupunktur ya da şifalı bitkiler gibi diğer alternatif tedavi yöntemlerine de sıklıkla başvuruluyor.
 
Zaten Küba’nın doğası da bu tür şifalı bitkileri elde etmeğe çok uygun. Yıllık ortalama sıcaklığın 26 derece olduğu ülke, doğal güzellikleri ve pek de bilinmeyen bio çeşitliliği ile cennetten farksız.
 
 
Bio - Çeşitlilik Cenneti
 
Koruma altında yaklaşık 260 doğa alanı var. Şamingolar için çok önemli olan yuvalama bölgeleri de bu alan içinde ve Küba topraklarının yaklaşık yüzde 22'sini kaplıyor. Hükümet şora ve fauna konusunda oldukça duyarlı. Camaguey şehrindeki Humedal Rio Maximo, uluslararası öneme sahip sulak alanlardan biri. Yaklaşık 600 bin hektarlık bir bölge oluşturan Cienaga de Zapata Biyosfer Rezervi de su kuşları açısından Küba'nın en büyük koruma alanı. Bu türden dört merkez daha var. Bu arada bataklıklar ve timsahlardan da söz etmek gerek. Zapata bataklığının ücra köşelerinde 3000 kadar timsah yaşıyor.
 
Sadece Küba'da rastlanan bir de kuş türü var: Dünyanın en küçük kuşu, arı sinek kuşu. Boyu beş santim kadar, zaten bunun yarısı da gaga ve kuyruk. Görenlerin çoğu kez böcek sandığı bu hayvan, kuş gibi ötmekten ziyade vızıldayı p duruyor.

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1