New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

ÜRETİMDE “HI-TECH”

 
Ukrayna’nın ekonomik durumuna bakıldığında, dört önemli unsur dikkat çekiyor: ülkenin avantajlı coğrafi konumu, tarıma elverişli topraklar, maden zenginliği ve yetkin bir iş gücü potansiyeli.
 

Sovyetler Birliği zamanında, Ukrayna SSCB’nin en geniş ikinci ülkesiydi. Ekonomisi ise, diğer Sovyet Cumhuriyetleriyle karşılaştırıldığında, oldukça yüksek düzeydeydi. Hem tarım açısından, hem de endüstri ürünleri açısından, bölgede kişi başına en yüksek üretim oranlarına sahipti. Bu nedenlerle, 1991 yılında bağımsızlığın elde edilmesinin ardından, ekonominin de daha hızlı ve kolay bir şekilde gelişeceği düşünülebilirdi
 
Ama öyle olmadı. Komünist ekonomiden liberal ekonomiye ani geçiş yapmak zorunda kalan Ukrayna’da henüz Pazar ekonomisi zihniyeti oluşmamıştı. Sanayi ürünleri üreten fabrikalar rasyonel çalışamıyor, ürünler uluslararası rekabet koşulları karşı sında yetersiz kalıyordu. Bu nedenlerle, bağımsızlığı izleyen yıllarda (1991-1994), Ukrayna ekonomisi büyük kayıplara uğradı. GSMH yüzde 40 azaldı. Para ve finans sistemleri çöktü. Ülkede yüksek enşasyon baş gösterdi. Bütçe açıkları para basılarak kapatılmaya çalışıldı. Hükümet bu kötü gidişi frenlemek için önlemler gerektiğine karar verdi.
 
Liberalleşme süreci
 
Önlemler 1994 yılından itibaren devreye girmeye başladı. Önce, Pazar ekonomisi oluşturmak için bir altyapı kurulmaya çalışıldı. Mali sistemler ve gümrük mevzuatı değiştirildi, özelleştirmeler başladı, tekel durumundaki kuruluşlardan vazgeçilmesi sürecine girildi. Böylece hem rekabet ortamı yaratı lıyor, hem de devletin ekonomiye müdahalesi azaltılıyordu. Bu önlemlerle, 1995-1998 yılları arasında enşasyonda düşüş sağlandı ve ülkeye gelen yabancı yatırımlar tam 5,8 kat arttı.
 
1999-2004 yılları arasının Ukrayna’da yeni ekonomik düzenin istikrara kavuştuğu dönem olduğu söylenebilir. Bu dönemde, üretim alanında sağlanan gelişmelerle, yıllık üretim hacmında yüzde 60 büyüme kaydedildi. Sadece 2004 yılında GSMH’daki artış yüzde 12,1 oldu. Bu, Ukrayna’nı n bağımsızlığının ardından ulaşı lan en büyük orandı. Artık üretim ihracata yönelik olarak yapılmaya başlamıştı ve fiyatlarda rekabet edilebiliyordu.
 
2004 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimleri sırasındaki siyasi çalkantı lar ülke ekonomisi üzerinde bazı olumsuz etkiler yapmış olsa da, “Turuncu devrim”in ardından kurulan yeni hükümetin öncelikleri arasında yine Ukrayna ekonomisini güçlendirmek vardı. Mali istikrarın güven içinde sürdürülmesi, yatırımları çekebilmek, özel mülkiyet sistemini kurumsallaştı rmak, temel sanayide üretimi arttırmak ve yolsuzluklarla mücadele konularına önem verildi. Liberalleşme yanında devlet yönetiminin şeffaşaşması da Ukrayna ekonomisini ileriye götürecekti.
 
 
Sanayi ve yüksek teknoloji
 
Ukrayna, kayda değer bir sanayi ülkesi. Güçlü ağır sanayi ve metalürji kuruluşları nın yanı sıra, kimya ve petrokimya endüstrisine de sahip. Ama Ukraynalıları asıl gururlandıran, yüksek teknoloji gerektiren ürünlerin imalatı konusundaki başarıları.
 
Ukrayna, yüksek teknoloji (Hi-Tech) gerektiren, uçak, helikopter, gemi, tank yapabilen, hatta uzay çalışmaları na katkıda bulunabilen bir ülke. Sovyetler Birliği döneminde Moskova’da inşa edilen ve 1988 yılında uzaya gönderilen “Buran” adlı uzay mekiği, Ukrayna yapımı bir “Antonov” uçağının üzerinde taşınarak, uzaya gitmiş. Zaten Ukrayna, dünyada uzay teknolojisine sahip 5 ülkeden biri. Bir de, ABD’li meslekdaşlarıyla uzay yolculuğu yapmış olan astronotu var: Leonid Kadenyuk.
 
Dünyanın en büyük nakliye uçağını Ukraynalılar yapıyor. En iyi yangın söndürme uçaklarını da... Türkiye’de de, orman yangınlarını söndürmek için, bu uçaklar kullanılıyor.
 
Ayrıca, askeri araç ve gereçlerin üretimi konusunda da Ukrayna oldukça kuvvetli. Gelişmiş tanklar, zırhlı personel taşıyıcıları, radar üniteleri gibi ağır silahlar Ukrayna’da yapılabiliyor. Otomotiv sanayiinde de üretim, 2006 yılında, bir önceki yıla nazaran yüzde 36 artış göstermiş.
 
Dünyadaki endüstri üretiminin yüzde 5’i Ukrayna’da gerçekleşiyor. Ukrayna, dünya demir üretiminin yüzde 10’unu, çelik üretiminin yüzde 9’unu, kömür üretiminin de yüzde 8’ini sağlıyor. Kimya ve petro-kimya ürünlerindeki yıllık artış ise, yüzde 3 civarında. Ülkede gelişme gösteren diğer sektörler arasında, gıda endüstrisi ve tekstil de var.
 
Bereketli topraklar
 
Ukrayna ovalarının “çernozyum” adı verilen ünlü kara toprakları, içerdikleri humus zenginliği dolayısıyla, ülkeyi tarım açısından bir verimlilik cenneti haline getirmiş. Geniş Ukrayna stepleri birer tahıl ambarı durumunda. Ayrıca bol miktarda şeker pancarı, patates ve ayçiçeği üretiliyor. Ukrayna steplerinde ekilebilirlik oranı yüzde 57. Arazinin yüzde 11’i ise otlak olarak kullanılıyor.
 
Son yıllarda, Ukrayna’nın hem tarım üretiminde, hem de tarım ürünleri gelirlerinde artış kaydedilmiş olsa da, tarım sektöründe çalışanların sayıları nda azalma olduğu ve ekilen arazilerin de küçüldüğü biliniyor. Özellikle küçük çiftlikler yerlerini büyük tarım firmalarına bırakarak kapanırlarken, işçiler de sanayi sektörüne kayıyor.
 
Dış ticaret ve Türkiye
 
2007 verilerine göre, Ukrayna, 2006 yılında 42,2 milyar dolarlık ihracat yaparken, 43,8 milyar dolarlık ithalat yapmış. Ukrayna’nın dış ticaretinde en önemli pay Rusya’nın. Ukrayna, ithalat ve ihracatının yüzde 22,5 oranı ndaki önemli bir miktarını Rusya ile yapıyor. ikinci büyük partner ise, yüzde 6,5 ile İtalya. Türkiye ise 3. sırada yer alıyor. Türkiye’nin Ukrayna dış ticaret hacmindeki payı yüzde 6,2.
 
Ukrayna ile Türkiye arasındaki dış ticaret ilişkileri, Ukrayna’nın bağımsızlığını kazanmasından bu yana hızla artarak bugünkü düzeyine gelmiş. iki ülke arasında süregelen ürün alışverişleri yanında, çok sayıda inşaat Türk firması Ukrayna’da konut ve altyapı inşaatlarını gerçekleştiriyor, turizm konusunda ya da ulaştırma ve gemicilik alanında hizmet veriyor, hatta banka kurarak finans sektörüne katkıda bulunuyor. Bu arada, Türkiye’de faaliyet gösteren Ukrayna firmaları nın da sayısının 37 olduğunu ve bunların sermaye tutarının 300 000 doları aştığını da belirtmek gerek.
 
Önümüzdeki yıllarda, Ukrayna ile Türkiye arasındaki ticari işbirliğinin daha da gelişmesi beklenebilir. Ukrayna, başta petrol ve doğalgaz nakil hatları olmak üzere, uçak ve gemi inşaatı konusunda, enerji alanında ve turizm sektöründe Türkiye ile ortak yatırımlar gerçekleştirerek, işbirliği yapmaya hazır görünüyor.

 

 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1