New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

AVRUPA BiRLiĞİ’Ni KARADENiZ’E TAŞIYAN ÜLKE

 
Doğu bloku’nun dağılmasından sonra bir şok süreci yaşasa da, 2000’li yıllarda göz kamaştırıcı bir ekonomik büyüme yaşayan Bulgaristan’da bugün kişi başına milli gelir 6200 dolara ulaşmış bulunuyor.

Doğu Bloku içinde yer alan Bulgaristan’ın 1989 öncesinde ekonomisi daha ziyade COMECON çerçevesinde, diğer Doğu Bloku ülkeleriyle takas yoluyla yapılan bir dış ticaret sistemine dayanıyordu. Bu sistem da- ğılınca ülke bir şok sürecine girdi. Ama çok kısa sürede toparlanması nı da bildi. 1990’lı yıllarda, Bulgaristan’daki yeni rejim kamu sektörünü küçültüp, kamu açıkları nı sıfırlayarak enşasyonu yüzde 500'lerden tekli rakamlara çekti. Aynı zamanda inanılmaz bir özelleştirme atılımı başladı. 2000’li yıllarda ise göz kamaştırıcı bir ekonomik büyüme yaşandı. Doğ- rudan yabancı yatırımlar milyar dolarla ifade edilmeye başlandı. Yaşam standardı istenen düzeye henüz getirilemese de Maastricht Kriterleri yerine getirildi. Bugün artık Avrupa Birliği üyesi olan ülkenin ekonomisi iyi yolda ilerliyor ve ülke dünyanın hızla büyüyen ekonomileri arasında yer alı- yor.

Ekonominin Kozları

Bulgaristan’ın başlıca doğal kaynakları arasında boksit, bakır, kurşun, çinko ve kömür gibi madenlerle ile kereste var. Tarıma elverişli topraklar ise yüzölçümünün yüzde 30 kadarını oluşturuyor. Ekonomide önemli bir yer tutan tarım ürünleri ise meyve-sebze, tütün, üzüm, buğday, ayçiçeği, pancar, mısır ve gül.

Ülkenin ticaret kapıları ise Burgas, Varna, Vidin, Rusçuk limanları. Tuna Nehri de bir tür deniz kapısı. Filibe’deki Serbest Bölge de ekonomik bir ivme getiriyor. Varna, stratejik konumuyla GSMH’nin yüzde 15’ini karşılı- yor, sanayi kompleksi de Bulgaristan’ı n en büyüklerinden. Ülkenin her yanında turizme çok büyük yatırım var. 4 milyonun üstünde yabancı turisti ağırlamak söz konusu.

Son yıllarda ülkede pek çok değişik alanda hareketlilik var. Örneğin en eski kış tatil merkezi olan Borovets’te 10 milyon Euro tutarı nda yeni yatırımlar yapılıyor. Bir de, kirli havayı temizleyen, çöp atıklarını işlemden geçiren ekolojik bir gökdelenin Sofya’da inşa edilmesi gibi yepyeni atılımlar var. Bu dev binanın maliyeti 100 milyon Euro’ya ulaşacak.

Kalitesi dünyaca bilinen Bulgar şaraplarını üreten şirketler, başarı ile özelleştirilen ilk şirketler arası nda. Hükümet, bağcılık ve şarapçı lık sektörünün desteklenmesine yönelik yeni bir program başlatı yor. 2009-2013 arası için alınan önlemlerin başında bağların yeniden yapılanması var. Ayrıca şarap üreticilerinin değişik fuar ve organizasyonlara katılmaları da teşvik edilecek.

Enerji Köprüsü

Son dönemde Rusya-Ukrayna gaz anlaşmazlığının Avrupa üzerindeki etkisi ve doğurduğu sonuçlar Bulgaristan’ı da hayli etkileyen bir konu oldu. Doğalgaz ihtiyacını Rusya’dan karşılayan Bulgaristan halkı ve ekonomisi bu yüzden sı- kıntıya girdi. Şu anda Rus doğalgazı na bağımlılığının azaltılması için ciddi çalışmalar var. “Nabucco” boru hattı projesi muhtemelen hız kazanacak. Belene Nükleer Santrali, Trans-Balkan boru hattı ve “Güney Akım” da Bulgaristan’ı n içinde yer aldığı diğer devasa enerji projeleri.

Nabucco Projesi, Hazar ve Orta Asya enerjisini Türkiye’den Batı Avrupa’ya nakledecek bir doğalgaz boru hattı projesi. Bulgaristan, Romanya ve Macaristan üzerinden Avusturya'ya ulaşacak olan hat 3300 km. inşasına 2010'da başlanması, 2013 yılında da tamamlanması planlanıyor. Proje için BOTAfi (Türkiye), Bulgargas (Bulgaristan), Transgaz (Romanya), MOL (Macaristan) ve OMV (Avusturya) şirketlerinin katılımıyla 2004 yılında Viyana’da Nabucco Gas Pipeline International GmbH adlı bir şirket kurulmuş. Eşit hisseli bu ortaklara, Alman RWE firmasının 2008'de katılımı ile proje güç kazanmı ş. Hatta Fransız Gaz de France, Total ve Alman Ruhrgas firmalarının da ortak olmak istedikleri, Çek Cumhuriyeti ve Polonya’nı n ise projeye katılma yanlı sı oldukları söyleniyor. Hattın 2020 yılında 31 milyar metreküp doğalgaz taşıması öngörülüyor. Toplam bütçe 4.6 milyar Euro. Bakü-Tişis-Erzurum hattının yapı mı ise tamamlanmış durumda. Avrupa, iran’la ilgili kuşkular nedeniyle başta Türkmenistan olmak üzere Özbekistan ve Kazakistan`ı da bu projeye dahil etmeye niyetleniyor.

Belene Nükleer Santrali, Tuna kıyısındaki Belene’de inşa edilecek ve Bulgaristan`ın enerji ba- ğımsızlığını pekiştirecek. Yaklaşı k 4 milyar Euro değerindeki bu tesis, 10.000 kişiye istihdam sağ- layacak, ve “kaza riski sıfır” olan üçüncü nesil bir santral olacak. 2.000 megavatlık, yabancı ortaklı projenin 2014 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.

Trans-Balkan Hattı Projesi, Rus petrolünün Karadeniz’in altından Burgas limanına, oradan da Yunanistan’a ve Avrupa’ya ulaştırılması nı hedeşiyor. Burgas-Alexandrupolis (Dedeağaç) Boru hattı tamamlandığında taşınan petrol kapasitesi yılda 35 milyon tona ulaşacak. Trans-Balkan olarak bilinen petrol boru hattı, Boğazlar’ı da yoğun tanker trafiğinden kurtaracak. Rusya, projenin yüzde 51'ine sahip, Yunanistan ve Bulgaristan da yüzde 49'u aralarında paylaşıyorlar.

Güney Akım Projesi, Rus doğalgazı nı Karadeniz’den Avrupa'ya Bulgaristan üzerinden taşımayı amaçlıyor. Başlangıç noktası Mavi Akım'ınkiyle aynı. Güzergahta Bulgaristan, Sırbistan, Slovenya, Macaristan, Yunanistan, italya ve Avusturya var. Hat, Bulgaristan’dan iki kola ayrılıyor. Yaklaşı k 10 milyar Euro’ya mal olacağı tahmin edilen 3.200 kilometrelik Güney Akım projesinin 2015’de tamamlanması öngörülüyor. Kapasite yılda 30 milyar metreküp.

Yeni hedefler

2008’de büyüme hızı yüzde 6,5 olan Bulgaristan’ın su, rüzgar, güneş enerjisi veya tarımsal atıklardan bio-gaz üretilmesi gibi başka alternatif enerji kaynaklarından da yararlanmak gibi hedeşeri de var. Ayrıca, sanayi kaynaklı hava kirliliğ inin; kanalizasyon, deterjan ve ağır metallerin kirlettiği nehirlerin durumunun ve orman arazilerindeki tahribatın da öncelikli konular olduğunu söylemek lâzım. Kalkınma hamlelerinde de daha pek çok kalem var: Ulaşım altyapı sı, şehir su ve kanalizasyon şebekelerinin güçlendirilmesi, su arıtma tesisleri, Tuna üzerinde 2. köprü inşaatı, Sofya metrosunun genişletilmesi gibi.

 

 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1