New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

ORTA AVRUPA, AKDENİZ VE BİRAZ DA TÜRK TATLARI
DOBAR TEK !

 
Hırvat mutfağı, ülkenin her bölgesinde farklı özellikler gösteren ve çok çeşitli lezzetler sunabilen özgün bir mutfak. Tam, ağzının tadını bilenler için...
 
 
Orta Avrupa ve Akdeniz özellikleri hoş bir şekilde birbirine karışmış Hırvat mutfağında. Üzerine biraz da Avusturya, Macaristan, Balkan, Yunan, Bizans, İtalyan ve Osmanlı tatları eklenmiş: Balık, rizotto, hamur işleri, av hayvanları, taze peynir, Dalmaçya jambonu, Slavonya salamı, Istria mantarları, Adriyatik istiridyeleri, “strukli”, lahana sarması, biber dolması, “orahnjaca” (cevizi bol kek), “kuglof” (yuvarlak pasta), taze/kuru incirler, “palaçinka” (krep), kremalı pastalar ve börek.. Yok yok Hırvat mutfağında. O zaman, Dobar Tek!.. Yani Afiyet Olsun...
 
Genel olarak bakıldığında, ülkenin kıyı kesimlerinde Akdeniz, İtalyan ve Fransız etkisinin, iç kısımlarda ise Macaristan, Viyana ve Türk etkisinin ağırlıklı olduğu görülüyor.
 
Macaristan etkisi en çok güveçlerde ve et yemeklerinde belirgin: Şaraplı Gulaş gibi. Osmanlıdan baharat, yufka, dolma-sarma, şiş, börek; Viyana’dan tatlılar İtalya’dan pizza ve makarna gelmiş. Hırvatlar, acı ve tatlı kırmızı biber, karabiber ve kurutulmuş sebze tozları dışında fazla baharat kullanmıyorlar.
 
“Strukli” ve diğerleri
 
“Strukli”, mutlaka tadılması gereken, ülkenin tamamında tüketilen bir hamurişi. Yufka ve peynirden yapılıyor. Ocakta veya fırında pişiriliyor. Girişte ya da tatlı olarak yeniyor. Hem tatlısı, hem tuzlusu var (etli, peynirli, lor peynirli). Bolgeden bölgeye yapılış tarzı değişiyor.
 
Patatesle servis edilen domuz, hindi veya kaz rostosu da oldukça yaygın. “Peka” ise güveçte pişiriliyor: et, sebze ve patatesle yapılan bir tür türlü. Güneyde “Lignje” yani kalamar çok tüketiliyor. Domatesli, patlicanli bir biber ezmesi olan “Ajvar” ise her tür yemeğe eşlik ediyor. Hırvatistan’ın peynirleri de meşhur: “Svejzi sir” ve “Paski sir” en rağbet görenler. Çorba da yaygın; şehriye, mercimek, balık çorbası, “manistra od bobica” (fasülye ve mısır çorbası) gibi. Öğle yemeklerinde et ve sebze ile yapılan sulu bir yemek mutlaka oluyor. Hırvatların keçi peynirli biber dolmaları var. En gözde sebze ise patates ve lahana. Zeytinyağı ve ayçiçek yağı çok tüketiliyor. Domuz eti ürünleri de çok revaçta. Beyaz peynir ve zeytin eşliğinde sunulan jambon (prsut) başlıca ordövr.
 
Kuzey yemekleri genelde güneye göre daha zengin. Orta Hırvatistan’da av eti bol. Istria bölgesi ise tartuf mantarları ile tanınıyor. Motovun ormanında dünyanın en büyük beyaz yer tartufları var, bazıları 1,5 kilo ağırlığında. İçi doldurulmuş hindi, sığır, domuz ve kümes hayvanları çok tüketiliyor. Kuşkonmazlı omletler de pek seviliyor. Taze tuzsuz inek peyniri, hem yemeklerde hem de tatlılarda kullanılıyor.
 
Güneyde deniz ürünleri ve sebze ağırlık taşıyor. İtalyan “prosciutto”suna burada “Prsut” deniliyor. “Fritule” yani ev yapımı peynirli veya tatlı çörekler, fasulye, kızartılmış soğanlı ekmek, kurutulmuş morina güveci, “brodet” yanı karışık balık güveç, midye, istiridye, kalamar, deniz ürünlü rizottolar, “paşticada” denilen ve genelde patates eşliğinde servis edilen, erik ya da sirkeyle pişirilmiş baharatlı et, sevilen yemekler. Roka, zeytin ve üzüm de Dalmaçya’nın gözbebeği.
 
 
Hırvatlar genellikle taze yapılmış yemekleri seviyorlar. Konservelere veya çabuk servise yönelik önceden hazırlanmış endüstriyel gıda ürünlerine fazla rağbet etmiyorlar. Lezzet konusunda oldukça seçici olan Hırvatlar, bazılarına göre tamamı “gurme” olan bir halk. Bu tanımlama biraz abartılı görünse de, ülkenin her yerinde seçkin bir yemek geleneği olduğu kesin.
 
İçecekler
 
Hırvatistan’da içki olarak en çok bira tüketiliyor. Birada birinci tercih ise “Karlovacko”. Adından da anlaşılacağı gibi Karlovac kentinde, 1854 yılından beri üretiliyor. Zagreb’te üretilen Ozujsko birası da en çok tüketilenler arasında. Slavonya’nın Lasko Pivo ve Eseker biraları da sevilenler arasında.
 
Hırvat şaraplarının kalitesi dünyaca biliniyor. Postup, Babic, Faros, Dingac, Frankovka, kaliteli kırmızı şaraplar. Beyazda ise Posip, Grk, Bogdanusa en iyileri. Dalmaçya ve Peljesac yarımadası, üzüm yetiştiriciliği ve şarap kalitesi için ideal bir bölge. Her adanın kendine has şarabı var. Sosyalizmin kendine has ekonomik işleyiş tarzı şarapçılığın gelişimine engel olmuş. Ancak 1980’lerin sonunda bölge üreticileri kendi işletmelerini kurmaya başlamışlar. Korcula adası, Grk üzümlerinden üretilmiş beyaz şarabı ile ünlü. Peljesac kırmızı şarapları ise ülkenin en iyisi ama biraz pahalı. Potomje’nin Dingac’ı da hayli popüler. Dalmaçya dünya çapında yeni bir şarap merkezine dönüşme potansiyeline sahip. Slavonya ise Baranja şarapları ile tanınıyor.
 
Meyveli likörlerden Maraskino çok meşhur. Maraska vişnesinden yapılıyor. Eskiden, Zadar manastırındaki keşişler tarafından üretilirmiş. Rakija ise bütün Balkanların ortak kültürü. Üzümden yapılıyor ve ev yapımı olanlar tercih ediliyor. Alkol oranı 50 dereceye kadar çıkabiliyor. Slivovica likörü erikten, Loza üzümden, Travarica ise değişik otlardan hazırlanıyor. Zagreb yakınlarındaki Samobor kasabası kirazlı likörleri ile meşhur. Samobor’da “Bermet” de keşfedilebilir. Bermet, şarap, nebat ve absint bazlı, el yapımı bir aperitif. Dijestif olarak da içilebiliyor. Üretimi Filipec ailesi tarafından yapılıyor. Filipec ailesi aynı zamanda harikulade hardallar üretiyor. Söylentiye göre, Napolyon’un askerleri bir zamanlar yanlarında Dijon hardalı getirmişler buralara, Filipec’ler de pek beğendikleri bu hardalı taklit etmek isterken daha iyisini üretivermişler.

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1